منظر ایرانی، جمع حقیقت و مجاز

Résumé

یک واقعیت فیزیکی صرف نیست. صحنۀ پیش روست با تفسیری که ناظر از آن می‌کند. بدین ترتیب وابسته به ذهن ناظر می‌شود. هر جای دنیایی که در آن زندگی می‌کنیم، از نظر بعد خارجی و فیزیکی برای هم یکسان است، اما برای ساکنان آن مصداق «مفاهیم» جداگانه است. در مسیر تفسیر دنیای بیرون، ذهنیت ناظر نقش اصلی را دارد که برگرفته از منابع گوناگون الهام مانند تاریخ، رویدادها، تأملات، ویژگی‌های روانی و خاطره‌ها به خوانش فضا به‌مثابۀ یک متن می‌پردازد و پس از آن، در فضایی که می‌فهمد زندگی می‌کند. در میان منابعی که در پرداخت ذهن ناظر نقش دارد، اسطوره‌ها و باورهای بنیادین فرهنگی نقش مهم‌تری دارند. تکرار اسطوره‌ها نمادهای تمدن را می‌سازد و تدریجا نظام زیباشناشی مردمان را شکل می‌دهد. این نظم در فضای زیسته «سلسله‌ای از عناصر منظر را به‌صورت نمادین یا کارکردی وارد می‌کند که ماهیت آن را به فضای فهمیده ارتقا می‌دهد. هنرنمایی تمدن‌ها برای عرضۀ باورهای خود به خلق نمونه های خاص از هنر و معماری هریک از آنها می‌انجامد. بررسی هنر چه از حیث زیبایی‌شناسی صورت اثر، که به کیفیت و نسبت اجزای فرم با یکدیگر و با کل می‌پردازد و چه از حیث تحلیل امر زیبا در ذهن و باور مردمان، که از عناصر گزیدۀ آنان خبر می‌دهد، برای تداوم هویت ملت ضروری است. در تصویری که آقای دکتر شوکت‌پرداز با انتخاب قابی زیبا از آب‌نمای بوستان پدر (شهید عبقری) در تهران به‌دست داده، جلوه‌ای از تلفیق حقیقت و مجاز، امر عینی با اسطوره و باور در هنر باغسازی ایران نمایش داده می‌شود. دو حوض مربع و دایره، نمادهای اصلی آب‌نماهای باغ ایرانی از دوران باستان و دورۀ اسلامی، با مصالح آجرو درون تیره که عالم بالا را در خود منعکس می‌کند با تصویری از درختان و آسمان، منظری زمینی-آسمانی از هنر ایرانی به‌دست داده است که می‌توان آن را جمع حقیقت و مجاز دانست.

Citer ce document

Accès au document

Ce document est hébergé sur son dépôt institutionnel d'origine.

Auteur(s)

Statistiques

Consultations : 1

Téléchargements : 0